Waarom training op het gebied van AI en Cybersecurity geen luxe is maar een noodzaak.

AI maakt nepmails en telefoontjes geloofwaardiger. Lees wat je team moet weten over cybersecurity, veilig AI-gebruik en training.

Rimski LogtensBijgewerkt 21 oktober 20267 min lezen

In het kort

  • Cybersecurity vraagt om technische maatregelen en oplettende medewerkers.
  • AI kan nepmails en telefoontjes geloofwaardiger maken.
  • Medewerkers moeten weten welke gegevens ze wel en niet met AI-tools mogen delen.
  • Met duidelijke afspraken en training leren medewerkers risico's herkennen en melden.

Op 21 oktober gingen in Nederland en België tientallen grote websites uit de lucht. Er bleken twee ernstige lekken te zitten in PHP, de programmeertaal waarop ongeveer 70 procent van alle websites draait. PHP wordt veel gebruikt door de overheid, nieuwssites en het onderwijs. Uit voorzorg gingen onder meer DigiD.nl, MijnOverheid.nl, de website van de Tweede Kamer, RTL en meerdere ziekenhuizen offline. In België gingen alle Vlaamse overheidswebsites tijdelijk op zwart.

Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) zag nog geen actief misbruik, maar riep organisaties op om de update van PHP direct te installeren wanneer deze online komt. "Daarmee telt elke minuut", zei plaatsvervangend directeur Corine Schipper-Derkse.

AI en cybersecurity zijn dus niet alleen onderwerpen voor de IT-afdeling. Ze raken de hele organisatie. In deze blog lees je over cyberincidenten en waarom training medewerkers helpt om risico's te herkennen en veilig met AI te werken.

Wat is cybersecurity?

Cybersecurity betekent het beschermen van computers, gegevens en werkprocessen tegen digitale aanvallen. Dit is niet alleen de de taak van de IT-afdeling maar ook medewerkers spelen hier een actieve rol in. Waar organisaties met updates, wachtwoordbeleid en toegangsbeheer hun computer systemen beveiligen. Hebben medewerkers de taak om verdachte mails, telefoontjes en verzoeken te herkennen. Door deze verdachte activiteiten te herkennen kunnen de medewerkers zelf actie ondernemen zoals niet op verdachten links klikken, verzoeken niet goed te keuren en verdachte telefoontjes direct op te hangen.

Awareness: wat zijn de gevaren van AI?

Wat betekent awareness?

Awareness betekent dat je risico's herkent en weet wat je moet doen als je ermee te maken krijgt. AI speelt daarin een steeds grotere rol, omdat het sommige vormen van misleiding geloofwaardiger maakt. Bij de incidenten die hier worden beschreven, is niet bekend of criminelen AI hebben gebruikt, maar AI kan deze criminele activiteiten wel moeilijker te herkennen maken.

Hoe maakt AI phishing en nepbellers geloofwaardiger?

Criminelen kunnen met AI snel een nette en persoonlijke phishingmail schrijven. Een phishingmail is een mail die je gegevens probeert te stelen. Waar deze mails vroeger vaak opvielen door taalfouten, worden deze tegenwoordig weggefilterd door een AI tool. AI kan daarnaast een stem namaken, waardoor neptelefoontjes sneller en makkelijker verzonden kunnen worden. Twijfel je over een verzoek of over een telefoontje, zorg dan dat je het via een andere bron controleert!

Welke risico's zijn er bij het gebruik van AI-tools?

Ook wanneer je zelf AI gebruikt, loop je risico's. Een document of website kan verborgen instructies bevatten die een AI-assistent proberen te misleiden, bijvoorbeeld om informatie door te sturen of een verkeerde samenvatting te geven. Dit heet prompt injection: de AI-assistent leest de verborgen tekst en voert die uit alsof het een opdracht van jou is.

Daarnaast ontstaat er een risico wanneer medewerkers klantgegevens of interne documenten in een chatbot plakken. Weet de organisatie niet welke AI-tools medewerkers gebruiken, dan raakt zij het overzicht kwijt over waar gegevens terechtkomen. Gebruik daarom alleen AI-tools die door je organisatie zijn goedgekeurd en plak geen gevoelige gegevens in een chatbot.

Waarom is trainen zo belangrijk?

Voor AI-geletterdheid

AI-geletterd zijn betekent dat je weet wat AI kan, waar het fouten maakt en hoe je het veilig gebruikt. Een chatbot kan zelfverzekerd klinken en toch onjuiste informatie geven. Controleer daarom de antwoorden voordat je ze gebruikt.

Denk ook na voordat je informatie in een chatbot plakt. Deel geen klantgegevens of vertrouwelijke documenten met een AI-tool als je niet weet of dat volgens de afspraken van je organisatie mag. De AI Act vraagt daarnaast aan organisaties om aandacht te besteden aan de kennis van medewerkers op het gebied van AI. Welke kennis nodig is, hangt af van de rol en de situatie.

Voor cybersecurity

Cyberincidenten kunnen grote gevolgen hebben. Ze kunnen werk stilleggen en gegevens in gevaar brengen.

Op 12 oktober trof een cyberaanval de distributiecentra van Albert Heijn. Schappen bleven leeg en online bestellen werkte niet. Ook Etos en Gall & Gall hadden last. Ahold Delhaize deed op 18 oktober aangifte. Het bedrijf meldde dat er voor zover bekend geen gevoelige gegevens waren gestolen.

Bij Odido begon het volgens de aangeleverde berichtgeving met een telefoontje. Een beller deed zich voor als IT-collega en kreeg een medewerker van de klantenservice zover om inloggegevens in te voeren op een nagemaakte website. Daarna werden gegevens van 6,2 miljoen klantaccounts gestolen.

In Frankrijk kwamen criminelen binnen via verouderde software van een leverancier en namen zij koelsystemen van supermarkten over. Sommige koelingen liepen op tot 50 graden. Eén winkelier schatte de schade op ongeveer 220.000 euro.

Door duidelijke afspraken te maken en goede trainingen te bieden kunnen deze praktijken worden voorkomen worden.

Hoe helpt training bij het herkennen van Signalen?

Training helpt medewerkers verdachte signalen te herkennen en er juist op te reageren. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het herkennen van nepmails, nagemaakte inlogpagina's en onverwachte telefoontjes.

Een training in AI-geletterdheid leert medewerkers wat AI kan en waar de risico's zitten. Ze leren ook hoe ze AI-tools veilig gebruiken en antwoorden controleren. Zo weten ze beter wanneer ze moeten stoppen, navragen of een incident melden.

Welke afspraken maken je team direct veiliger?

Je kunt vandaag al duidelijke afspraken maken. Spreek af wat medewerkers doen bij een onverwacht verzoek, welke AI-tools zijn toegestaan en hoe zij een incident melden.

CHECKLIST

0/5 OBJECTIVES VOLTOOID
  1. Controleer een verzoek altijd via een tweede kanaal. Vraagt "IT" je om in te loggen? Neem via een ander kanaal contact op met "IT" om dit te bevestigen, vertrouw je het niet? Doe het dan niet!.
  1. Plak geen klantgegevens of vertrouwelijke stukken in een openbare chatbot.
  1. Meld een verdachte mail of een vreemd telefoontje meteen, ook als je al hebt geklikt.
  1. Spreek af welke AI-tools wel en niet gebruikt mogen worden.
  1. Zorg dat software en systemen altijd zijn bijgewerkt.

Bronnen

Veelgestelde vragen

AI-geletterdheid gaat over begrijpen wat AI kan en hoe je het veilig gebruikt. Security awareness gaat over het herkennen van digitale risico's, zoals phishing. De onderwerpen raken elkaar wanneer iemand AI inzet om mensen te misleiden.

Gratis, 5 minuten

Hoe AI-geletterd is jouw team?

Doe de test van 10 vragen en zie direct waar je staat.

Start de test